اوصاف كه داخل هنر است موصوف باشد : اوّل آنكه دلير باشد . دوم آنكه اگر در حالت حرب و ضرب زخمى خورد سست و كند نگردد . سيم آنكه تند باشد به مرتبه‌اى كه به مجرّد نهيب حمله كند . چهارم آنكه در گرديدن و چرخ زدن چابك بود . پنجم آنكه به مرتبه‌اى يراق و مرتاض باشد كه ده فرسخ بدود و سى فرسخ برود . ششم آنكه از پستى و مغاكى و جويها و از تل به گو جستن دلير باشد و نيفتد . و حصول اين صفات بعد از آنكه چهارپا را ذاتى باشد متعلّق به مربّى و رايض ، و هريك از اين اوصاف گاه باشد كه سبب حيات فارس گردد . حكايت يكى از اكابر امرا را در قلعه‌اى از قلاع كه در ميان آب قايم بود محبوس كرده بودند ، ليكن اجازت داشت كه هرزمان كه خواهد در قلعه سوار گردد و طوفى كند . روزى بر اسپى سوار گشت و بر بالاى فصيل قلعه برآمد . بهى در دست داشت . اسپ را بر سر آب آورد و متوجّه رود گردانيده به را در آب انداخت و اسپ را تازيانه زد . اسپ از غايت دليرى از بالاى فصيل حمله كرده در آب جست و به شتاب خود را و فارس خود را از آب بيرون آورد !